Ανάρτηση τοπογραφικών διαγραμμάτων στα πλαίσια διατύπωσης σύμφωνης γνώμης επί της μελέτης «Οριοθέτηση, διευθέτηση και έργα ανάσχεσης ρεμάτων Σούρες και Αγίας Αικατερίνης ανάντη πόλεως Μάνδρας»

08/06/2026 Δελτία Τύπου 2026

1. Αντικείμενο και διοικητικό πλαίσιο της ανάρτησης

Η μελέτη εκπονείται στο πλαίσιο σχετικής σύμβασης της Περιφέρειας Αττικής και αφορά περιοχή που εκτείνεται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Μάνδρας – Ειδυλλίας, ανάντη της οικιστικής περιοχής της Μάνδρας, έως τις ορεινές λεκάνες απορροής που αποστραγγίζουν προς την πόλη.

Το αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης δεν αφορά την τεχνική αξιολόγηση των υδρολογικών και υδραυλικών υπολογισμών της μελέτης, η οποία ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα των μελετητών και των αρμόδιων τεχνικών υπηρεσιών. Αντιθέτως, αφορά τη θεσμική διατύπωση γνώμης του Δήμου επί του προτεινόμενου καθορισμού των οριογραμμών των υδατορεμάτων, καθώς και επί της λειτουργικής σκοπιμότητας των προτεινόμενων παρεμβάσεων για την προστασία της περιοχής.

Η γνωμοδότηση αυτή εντάσσεται στη διαδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις του ν. 4258/2014 και ειδικότερα του άρθρου 3, σύμφωνα με το οποίο για τον καθορισμό των οριογραμμών υδατορεμάτων απαιτείται η γνώμη του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας από τη διαβίβαση του σχετικού φακέλου.

2. Νομικό πλαίσιο

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν. 4258/2014, ως υδατορέματα νοούνται οι φυσικές ή τεχνητά διαμορφωμένες κοιλότητες της επιφάνειας του εδάφους που λειτουργούν ως αποδέκτες των επιφανειακών απορροών και διασφαλίζουν τη φυσική ή τεχνική διόδευσή τους προς χαμηλότερους υδάτινους αποδέκτες.

Η οριοθέτηση των υδατορεμάτων συνδέεται άμεσα με:

την προστασία της ανθρώπινης ζωής,
την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος,
την ασφάλεια των παρόχθιων περιοχών,
τον ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό και
την αντιπλημμυρική θωράκιση των οικισμών.

Ο φάκελος οριοθέτησης, σύμφωνα με το άρθρο 2 του ν. 4258/2014 και τις τεχνικές προδιαγραφές της Κ.Υ.Α. οικ. 140055/2017 (ΦΕΚ Β΄ 428/15.02.2017), περιλαμβάνει το σύνολο των απαιτούμενων τοπογραφικών, υδρολογικών, υδραυλικών, γεωλογικών και περιβαλλοντικών στοιχείων, καθώς και την τεκμηρίωση των γραμμών πλημμύρας και των προτεινόμενων οριογραμμών.

3. Περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της μελέτης

Η μελέτη αφορά την οριοθέτηση των ρεμάτων Σούρες και Αγίας Αικατερίνης, καθώς και των επιμέρους κλάδων τους, στα ανάντη τμήματα των ήδη οριοθετημένων περιοχών, βόρεια και βορειοδυτικά της πόλεως της Μάνδρας.

Πρόκειται για τμήματα ιδιαίτερης σημασίας, καθώς αποτελούν τις κύριες ζώνες συγκέντρωσης και μεταφοράς των πλημμυρικών παροχών προς τον οικιστικό ιστό. Οι ορεινές και ημιορεινές λεκάνες απορροής καταλήγουν σε περιοχές με υφιστάμενη δόμηση, σημαντικές οδικές υποδομές και αναπτυγμένες παρόχθιες χρήσεις.

Το φυσικό αντικείμενο της μελέτης περιλαμβάνει:

την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης των ρεμάτων,
την υδρολογική και υδραυλική διερεύνηση για περίοδο επαναφοράς πεντηκονταετίας,
τον προσδιορισμό των γραμμών πλημμύρας,
την πρόταση οριογραμμών,
την αξιολόγηση υφιστάμενων τεχνικών έργων και παρεμβάσεων.

Η μελέτη λαμβάνει υπόψη τα ήδη υλοποιημένα ή αδειοδοτημένα έργα διευθέτησης και εκτροπής των υδάτων, καθώς και τα προβλήματα που προκύπτουν από στενώσεις κοίτης, ανεπαρκείς διατομές, τεχνικά έργα οδοποιίας, συμβολές κλάδων και παρόχθιες επεμβάσεις.

Στο πλαίσιο της πρώτης συμπληρωματικής σύμβασης εντάχθηκε και η εκπόνηση προμελέτης τεσσάρων φραγμάτων ανάσχεσης στις ακόλουθες θέσεις:

Στον κλάδο Σκυλόρεμα του ρέματος Σούρες.
Στον κλάδο Αγία Σωτήρα του ρέματος Σούρες.
Στο ρέμα Σούρες ανάντη της νέας γέφυρας.
Στο ρέμα Αγίας Αικατερίνης κατάντη της θέσης Αγίου Ιωάννη Κορακά.

Τα έργα αυτά έχουν σαφή αντιπλημμυρικό χαρακτήρα και αποσκοπούν:

στη μείωση των πλημμυρικών αιχμών,
στη συγκράτηση φερτών υλικών,
στη μείωση της υδραυλικής επιβάρυνσης των κατάντη περιοχών,
στη βελτίωση της συνολικής λειτουργίας του υδρογραφικού συστήματος.

Παράλληλα, η μελέτη εξετάζει ζητήματα που σχετίζονται με υφιστάμενες υποδομές, όπως η παρουσία πυλώνων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας υψηλής τάσης στην περιοχή κατάκλυσης του προτεινόμενου φράγματος Αγίας Αικατερίνης, γεγονός που απαιτεί συντονισμό με τον ΑΔΜΗΕ κατά τα επόμενα στάδια ωρίμανσης του έργου.

4. Αναγκαιότητα προώθησης της μελέτης

Η ολοκλήρωση της διαδικασίας οριοθέτησης και η προώθηση των προτεινόμενων αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων αποτελούν ζήτημα ύψιστης σημασίας για τον Δήμο Μάνδρας – Ειδυλλίας.

Η τραγική πλημμύρα της 15ης Νοεμβρίου 2017, η οποία προκάλεσε απώλειες ανθρώπινων ζωών και εκτεταμένες καταστροφές σε υποδομές και περιουσίες, ανέδειξε με τον πλέον δραματικό τρόπο την ευαλωτότητα της περιοχής και την ανάγκη υλοποίησης ολοκληρωμένων αντιπλημμυρικών έργων τόσο στα ανάντη όσο και στα κατάντη τμήματα των λεκανών απορροής.

Η εμπειρία αυτή επιβάλλει η οριοθέτηση να μην αντιμετωπίζεται ως μια τυπική διοικητική διαδικασία, αλλά ως ουσιαστικό εργαλείο πρόληψης και διαχείρισης φυσικών κινδύνων.

Η μελέτη καταγράφει σημαντικές υδραυλικές αδυναμίες σε κρίσιμα σημεία του συστήματος απορροής. Ειδικότερα:

Στο ρέμα Αγίας Αικατερίνης εντοπίζονται προβλήματα στον κώνο εκφόρτισης φερτών υλικών της περιοχής Αγίου Ιωάννη Κορακά, καθώς και τοπικές ανεπάρκειες διατομών.
Στο ρέμα Σούρες αναδεικνύεται ως ιδιαίτερα κρίσιμο το τμήμα της Παλαιάς Εθνικής Οδού Ελευσίνας – Θήβας, όπου τα επιχώματα της οδού λειτουργούν ως εμπόδιο στη φυσική απορροή των υδάτων.

Επιπλέον, κατά τον έλεγχο των υφιστάμενων έργων για πλημμυρικά γεγονότα πεντηκονταετούς επαναφοράς, διαπιστώνονται:

υπερχειλίσεις σε τμήματα του ρέματος Σούρες,
ανεπαρκείς δίδυμοι οχετοί στην περιοχή του Κοιμητηρίου Μάνδρας,
αυξημένες στάθμες νερού στη συμβολή των δύο ρεμάτων,
περιορισμένη ικανότητα λειτουργίας τμημάτων του αγωγού εκτροπής της Αγίας Αικατερίνης.

Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ουσιαστική ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας δεν μπορεί να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω παρεμβάσεων εντός του αστικού ιστού, αλλά απαιτείται συνδυασμός έργων ανάσχεσης στις ανάντη περιοχές.

5. Σκοπιμότητα των έργων ανάσχεσης

Τα προτεινόμενα φράγματα ανάσχεσης αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της συνολικής αντιπλημμυρικής στρατηγικής της μελέτης και συνδέονται άμεσα με τον υπολογισμό των πλημμυρικών παροχών, τον προσδιορισμό των γραμμών πλημμύρας και την τελική πρόταση οριοθέτησης.

Η λειτουργία τους συμβάλλει:

στη μείωση της πλημμυρικής αιχμής,
στη συγκράτηση φερτών υλικών,
στην αποσυμφόρηση των κατάντη τεχνικών έργων,
στη βελτίωση των συνθηκών ασφάλειας για τον οικιστικό ιστό της Μάνδρας.

Η σκοπιμότητά τους ενισχύεται από το γεγονός ότι οι σημαντικότερες πλημμυρικές πιέσεις παράγονται στις ανάντη λεκάνες απορροής, όπου η έντονη μορφολογία του εδάφους, οι μεγάλες κλίσεις και η μεταφορά φερτών υλικών δημιουργούν υψηλές παροχές σε μικρό χρονικό διάστημα.

Παράλληλα, κρίνεται αναγκαίο να προβλεφθεί σαφές πρόγραμμα τακτικής επιθεώρησης και συντήρησης των έργων ανάσχεσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η διαχρονική αποτελεσματικότητά τους και η ασφαλής λειτουργία τους.

Μπορεί όποιος θέλει να υποβάλει παρατηρήσεις- ενστάσεις -απόψεις επί της μελέτης στο πρωτόκολλο του Δήμου, οι οποίες θα διαβιβασθούν στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής , Γενική Διεύθυνση Χωροταξίας. Η ανάρτηση ξεκίνησε στις 08 Ιουνίου και θα ολοκληρωθεί στις 23 Ιουνίου 2026. (15 ημέρες).